28 فوریه 2022 - برای اولین بار، محققان نشان دادند که در طول ایجاد دیابت نوع 1(T1D)، زمانی که سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده مورد حمله لنفوسیت های T قرار می گیرند، سلول های پوشاننده ی مجرای پانکراس در تلاشی برای سرکوب پاسخ های سلول های T خود ایمنی، خود را دوباره برنامه ریزی می کنند. این مطالعه امروز در  Nature Metabolism منتشر شده است.

دکتر گلناز واحدی، دانشیار ژنتیک و عضو موسسه دیابت، چاقی و متابولیسم در دانشکده پزشکی پرلمن در دانشگاه پنسیلوانیا، می‌گوید: اولین وقایعی که در یک بیمار که به سمت دیابت نوع 1 می رود، رخ می دهد، رویدادهایی هستند که باعث ایجاد خودایمنی می شوند، اما کشف چگونگی انجام این رویدادها به دلیل ناتوانی ما در بیوپسی از پانکراس و این واقعیت که تشخیص بالینی زمانی انجام می شود که دیگر سلولهای بتا بطور گسترده تخریب شده اند، برای محققان دشوار بوده است. به همین دلیل است که درک بهتری از اولین رویدادهای مولکولی در پاتوژنز T1D بسیار مهم است تا بتوانیم اطلاعات بیشتری در مورد شناسایی نشانگرهای زیستی و پیشگیری از این بیماری پیدا کنیم.

بیماری های خودایمنی که 23.5 میلیون آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده اند، زمانی رخ می دهند که سیستم ایمنی بدن به اندام ها، بافت ها و سلول های سالم حمله کرده و آن ها را از بین می برد. بیش از 80 نوع بیماری خودایمنی از جمله آرتریت روماتوئید، بیماری التهابی روده و T1D وجود دارد. در T1D، سلول‌های ایمنی به نام لنفوسیت‌هایT به سلول‌های بتای پانکراس ترشح‌کننده انسولین حمله کرده و آن‌ها را از بین می‌برند و پانکراس تولید انسولین، هورمونی که سطح قند خون را کنترل می‌کند، متوقف می‌کند.

نویسنده ی ارشد این مطالعه دکتر Klaus Kaestner، متخصص ژنتیک، گفت: اگرچه ممکن است در نهایت تلاش لوزالمعده برای محدود کردن پاسخ سلول های T تطبیقی ​​که مسئول تخریب سلول های بتا هستند، ناموفق باشد، اما این یافته که سلول های مجرای قادر به ایفای این نقش سرکوبگر در برابر پاسخ های سلول هایT خود ایمنی هستند، بی سابقه است. مطالعه ما نشان می دهد که این سلول ها، که قبلا هرگز با ایمنی مرتبط نبودند، ممکن است خود را برای محافظت از پانکراس تغییر دهند.

برنامه تجزیه و تحلیل لوزالمعده انسانی (HPAP) که در سال 2016 تأسیس شد، با کمک مالی 28 میلیون دلاری از مؤسسه ملی بهداشت با کمک های عمده پن، دانشگاه فلوریدا و دانشگاه واندربیلت حمایت می شود.  HPAP، که توسط دکتر Kaestner و دکتر علی ناجی، پروفسور J. William White در بخش تحقیقات جراحی رهبری می شود، شروع به جمع آوری بافت های پانکراس از صدها اهداکننده عضو فوت شده با تشخیص T1D کرد. از آنجایی که بسیاری از بیماران T1D سال‌ها قبل از تشخیص بالینی، خود آنتی‌بادی‌های سلول بتا به نام گلوتامیک اسید دکربوکسیلاز (GAD) را در جریان خون خود دارند، HPAP  همچنین نمونه‌هایی را از اهداکنندگان آنتی‌بادی مثبت که در معرض خطر ابتلا بهT1D  هستند، اما این تشخیص را دریافت نکرده‌اند، جمع‌آوری می‌کند.

دکتر بابک فاریابی، نویسنده ارشد این مطالعه، و استادیار پاتولوژی و پزشکی آزمایشگاهی و یکی از اعضای اصلی موسسه اپی ژنتیک در پن، گفت: در این مطالعه ما نمونه‌های با کیفیت از بافتها را تهیه و اندازه‌گیری‌هایی با وضوح بالا از میلیون‌ها سلول از بیماران در مراحل مختلف پیشرفتT1D انجام دادیم که منجر به ایجاد یک اطلس تک سلولی جزایر پانکراس شد.

آزمایش خون برای بررسی سطوحGAD ، برای بیماران مبتلا به T1D یا در معرض خطر ابتلا بهT1D  رایج است و پزشکان از آن به عنوان یک ابزار تشخیصی استفاده می کنند. یکی دیگر از یافته های این مطالعه، درک جدیدی از آنچه در سطح مولکولی در لوزالمعده اتفاق می افتد و چگونگی ارتباط آن با یافته های آزمایشGAD است.

دکتر ناجی، یکی از نویسندگان ارشد این مطالعه، گفت: مطالعه ی ما اولین مطالعه‌ای است که نشان می‌دهد حتی زمانی که فردی به لحاظ بالینی مبتلا به T1D نیست، سطوح بالای GAD تشخیص داده شده در آزمایش، نشان‌دهنده ریمدلینگ رونویسی در مقیاس بزرگی از سلول‌های بتا است. این پزشکان را تشویق می کند که بیماران با سطوح افزایش یافتهGAD  را از نزدیک تحت نظر بگیرند، زیرا اکنون می‌دانیم که چه تغییرات سلولی و مولکولی در ارتباط با این سطوح در حال وقوع است.

اگرچه محققان هنوز نمی‌دانند که آیا این تغییرات رونویسی به پاتوژنز بیماری کمک می‌کنند یا این که پیامدهای آن هستند، کشف تغییرات فنوتیپی مولکولی در سلول‌های پانکراس افراد آنتی‌بادی مثبت، درک تغییرات اولیه لوزالمعده را که در T1D اتفاق می‌افتد، ارتقا می‌دهد و مسیر را برای ادامه تحقیقات در این زمینه مشخص می‌کند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2022-02-uncovers-pancreatic-cells-reprogram-limit.html